Γαμήλια συμβόλαια στον ελληνικό χώρο 1500-1830

Επιστημονικός υπεύθυνος: Αγλαΐα Κάσδαγλη, επίκουρη καθηγήτρια, Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Ηλεκτρονική διεύθυνση kasdagli@phl.uoc.gr

Διάρκεια προγράμματος/Χρονικό πλαίσιο: 2000-2010

Το πρόγραμμα επιχειρεί να ανταποκριθεί πιλοτικά στη γενική ανάγκη να αντιμετωπιστούν συνολικά ως ιστορική πηγή τα νοταριακά (συμβολαιογραφικά) έγγραφα που σώζονται από διάφορες περιοχές του ελληνικού χώρου από το τέλος του Μεσαίωνα ως τον 20ο αιώνα. Απώτερος σκοπός θα είναι να γίνει ποσοτική ανάλυση και κατόπιν ερμηνεία τους και να πραγματοποιηθεί η χαρτογράφηση σημαντικών ζητημάτων της μεσαιωνικής και της νεότερης ελληνικής Ιστορίας. Τα στοιχεία αυτά θα πρέπει στη συνέχεια να συγκριθούν με πληροφορίες από άλλες πηγές, ενώ ευκταίο και χρήσιμο θα ήταν να γίνουν συγκρίσεις με τις μεσογειακές χώρες της Ευρώπης από τις οποίες σώζεται παρόμοιο πρωτογενές υλικό.

Στόχοι

Αντικείμενο του συγκεκριμένου προγράμματος αποτελεί η κατασκευή ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων, η οποία θα τροφοδοτείται από τα στοιχεία που παρέχουν τα γαμήλια συμβόλαια της περιόδου 1500-1830 από οπουδήποτε υπάρχουν μέσα στον ελληνικό χώρο. Ενδεικτικά περιλαμβάνονται και ορισμένα μεταγενέστερα συμβόλαια, που δείχνουν την διάρκεια αλλά και τις διαφοροποιήσεις του θεσμού κατά τον 20ο αιώνα.
Ο τελικός στόχος είναι να διερευνηθεί το φάσμα των παραλλαγών του κληρονομικού συστήματος και της οικογένειας στην εξέλιξή τους και στις πραγματικές κοινωνικές και οικονομικές τους διαστάσεις, με πανελλαδική και τελικά συγκριτική-ευρωπαϊκή διάσταση. Ωστόσο, η βάση περιλαμβάνει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, πολλά από τα οποία μπορεί να χρησιμεύσουν για επεξεργασία άλλου τύπου ερωτημάτων, όπως για παράδειγμα γλωσσικών, ζητημάτων υλικού πολιτισμού κ.ο.κ..

Τρόπος υλοποίησης

Στη φάση αυτή χρησιμοποιήθηκαν κυρίως δημοσιευμένα προικοσύμφωνα και άλλα γαμήλια συμβόλαια. Δεδομένου ότι πολλά έγγραφα τέτοιου είδους βρίσκονται διάσπαρτα σton επιστημονικό αλλά και στον τοπικό τύπο της τελευταίας εκατονταετίας, με τη βοήθεια φοιτητών του Πανεπιστημίου Κρήτης έγινε εκτεταμένη βιβλιογραφική έρευνα και αποδελτίωση, ώστε να συγκεντρωθεί ο μεγαλύτερος δυνατός όγκος του διαθέσιμου υλικού. Στη συνέχεια τα έγγραφα φωτοτυπήθηκαν και τα περισσότερα πέρασαν από σαρωτή ώστε να υπάρχουν και σε ηλεκτρονική μορφή. Συγχρόνως σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε ένα σύστημα θεματικής ταξινόμησης των γαμήλιων εγγράφων, αποτελούμενο από μία σχεσιακή βάση δεδομένων (εκτεταμένο μοντέλο ER) με ενσωματωμένο το εργαλείο θησαυρού MultiTes.

Σύστημα ταξινόμησης γαμήλιων εγγράφων

Η ανάπτυξη του συστήματος θεματικής ταξινόμησης των γαμήλιων εγγράφων έγινε με σκοπό την ευκολότερη διαχείριση και μελέτη τους από τον ερευνητή. Κατά τη σημασιολογική προσέγγιση της εσωτερικής δομής των κειμένων των εγγράφων, απώτερος σκοπός υπήρξε η αποδόμηση της πληροφορίας και η ακόλουθη ανασύνθεσή της σε ένα εύχρηστο εννοιολογικό εργαλείο κατάλληλο για τη γρήγορη ταξινόμηση του υλικού και την ανάκτηση δεδομένων και πληροφορίας.

Δεδομένων των αναγκών του προγράμματος, καθώς και των ιδιαιτεροτήτων του αρχειακού υλικού (όγκος, ποικιλία θεμάτων, γλώσσα), ορίστηκαν ως βασικά κριτήρια ανάπτυξης του συστήματος, η εξοικονόμηση του χρόνου ταξινόμησης, η προτεραιότητα στην πληρότητα της ανακτώμενης πληροφορίας, αλλά και στη μέγιστη δυνατή ακρίβεια ανάκλησης, η ταχύτητα ανάκτησης, η σαφήνεια της πληροφορίας και η φιλικότητα του συστήματος.

Δημιουργήθηκε ένα εκτεταμένο μοντέλο οντοτήτων-συσχετίσεων (extended entity-relationship model, EER), στο οποίο ενσωματώθηκε θησαυρός όρων αναπτυγμένος με το εργαλείο πολυγλωσσικού θησαυρού MultiTes. Το σύστημα υποστηρίζει τον ενιαίο σημασιολογικό ευρετηριασμό των εγγράφων και αποτελεί μία νέα εφαρμογή του μοντέλου σχεδιασμού του ΑΡΧΟΝ (1999-2000, ΙΤΕ) σε σχεσιακή βάση, με δυνατότητα πρόσβασης στα δεδομένα της μέσω διαδικτύου. Το περιβάλλον εκτέλεσης της εφαρμογής είναι τα Windows XP.

Το έργο περιέλαβε τέσσερις φάσεις εργασίας : ανάλυση απαιτήσεων, εννοιολογική σχεδίαση, τεχνική σχεδίαση και υλοποίηση (με ενδεικτικό αριθμό καταχωρίσεων, έλεγχο και αξιολόγηση του συστήματος).
Συντελεστές

Αγλαΐα Κάσδαγλη

Η Αγλαΐα Κάσδαγλη διδάσκει ευρωπαϊκή Ιστορία Μέσων Χρίνων στο Πανεπιστήμιο της Κρήτης. Κύρια ερευνητικά της ενδιαφέροντα είναι η οικογένεια, η αγροτική ιστορία και γενικότερα η οικονομική και κοινωνική ιστορία τόσο της μεσαιωνικής Ευρώπης όσο και του ελληνικού νησιωτικού χώρου στην πρώιμη νεότερη εποχή. Έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με τα νησιά του Αιγαίου και τη συνολική αξιοποίηση των νοταριακών εγγράφων για την έρευνα ποικίλων ζητημάτων οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής ιστορίας. Η μακριά της ενασχόληση με τα νοταριακά την ώθησε να επανεκτιμήσει την πολύτιμη αυτή πηγή, που λόγω του όγκου και της πολυμορφίας της δεν έχει ακόμα αξιοποιηθεί συστηματικά και εξαντλητικά ούτε στην Ελλάδα ούτε αλλού. Ο προβληματισμός της την οδήγησε στη σύλληψη, την επεξεργασία και τελικά την υλοποίηση του προγράμματος μαζί με τους συνεργάτες της.

Θεοφανία Αγγελοπούλου

Η Θεοφανία Αγγελοπούλου είναι πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, έχει μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στα «Συστήματα πολιτισμικών πληροφοριών και διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς» του Διατμηματικού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών των Τμημάτων Ιστορίας-Αρχαιολογίας και Επιστήμης Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Κρήτης και διδακτορικό . Είναι διδάκτωρ του ίδιου Πανεπιστημίου (διδακτορική διατριβή με θέμα «Η οικοσκευή στις νησιωτικές κοινωνίες στο Αιγαίο του 17ου και 18ου αιώνα. Απόπειρα προσέγγισης υλικού πολιτισμού»). Σχετικά με το έργο «Γαμήλια Έγγραφα» ανέλαβε, σχεδίασε και υλοποίησε τη βάση δεδομένων και τον θησαυρό όρων.

Παναγιώτης Στάθης

Ο Παναγιώτης Γεωργίου Στάθης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1966. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Νεότερη Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Είναι υποψήφιος διδάκτορας στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Εργάστηκε στο Ιστορικό Αρχείο της Αγροτικής Τράπεζας Ελλάδος και στη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης (στα τμήματα Σπάνιων Εκδόσεων και Ιστορικού Αρχείου). Δίδαξε Νεότερη Ελληνική Ιστορία στη Σχολή Ξεναγών του Ηρακλείου Κρήτης. Είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Historein. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα αφορούν τις θεματικές της ληστείας και του αρματολισμού, της επανάστασης του 1821 και γενικότερα του επαναστατικού φαινομένου, καθώς επίσης και την ιστορία της νεοελληνικής ιστοριογραφίας. Σχετικά άρθρα έχει δημοσιεύσει σε επιστημονικά περιοδικά και συλλογικούς τόμους.

Σχετικά με το έργο «Γαμήλια Έγγραφα» ανέλαβε τη συγκέντρωση, οργάνωση και ταξινόμηση του υλικού, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην υλοποίηση της πρώτης φάσης του προγράμματος.

Μερόπη Βαγγέλη

Η Μερόπη Βαγγέλη είναι πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, με κατεύθυνση στην Αρχαία και Μεσαιωνική Ιστορία. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Διατμηματικό Πρόγραμμα Βυζαντινών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης, με ειδίκευση στη Μεσαιωνική Ιστορία. Συμμετείχε σε ανασκαφές του Πανεπιστημίου Κρήτης στην περιοχή της Αρχαίας Ελεύθερνας, στο νομό Ρεθύμνου και εργάστηκε στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης στο Γενικά Αρχεία του Κράτους - παράρτημα Σύρου. Σχετικά με το έργο «Γαμήλια Συμβόλαια», μετείχε ενεργά σε όλες τις φάσεις του, όπως τη συλλογή του φυσικού υλικού και τη σάρωσή του. Συνέβαλε καθοριστικά στην ταξινόμηση του φυσικού αρχείου, στην υλοποίηση του ηλεκτρονικού αρχείου, στην καταχώριση των δεδομένων στη βάση, τη βιβλιογραφική τεκμηρίωση και στον έλεγχο σφαλμάτων και παραλείψεων

Σταθούλα Χαρτοματσίδου

Είναι απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, με κατεύθυνση στην Αρχαία και Μεσαιωνική Ιστορία. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Διατμηματικό Πρόγραμμα Βυζαντινών Σπουδών του ίδιου Πανεπιστημίου, με ειδίκευση στη Μεσαιωνική Ιστορία. Εργάστηκε στο πλαίσιο πρακτικής άσκησης στο τοπικό ιστορικό αρχείο του δήμου Σύμης και έκανε αρχειακή έρευνα στο κρατικό αρχείο Βενετίας (υπότροφος του πρoγράμματος ERASMUS). Άρχισε να μετέχει στο έργο «Γαμήλια Συμβόλαια» στην τελική του φάση, οπότε ανέλαβε όχι μόνο την καταχώριση σημαντικού όγκου του υλικού αλλά και τον τελικό έλεγχο της ταξινόμησης, της κωδικοποίησης και των καταχωρίσεων στη βάση δεδομένων. Επίσης, έχει συμβάλει καθοριστικά στη βιβλιογραφική τεκμηρίωση και στον έλεγχο σφαλμάτων και παραλείψεων

Κατερίνα Αλεξοπούλου

Επίσης στην καταχώριση των δεδομένων συμμετείχαν:

Αθηνά Τσομπανάκη, μεταπτυχιακή φοιτήτρια (προϊστορική Αρχαιολογία) στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Μαριέττα Καλογηράτου, μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Διατμηματικό Πρόγραμμα Βυζαντινών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης, με ειδίκευση στη Μεσαιωνική Ιστορία.

Έλενα Καράτζη, προπτυχιακή φοιτήτρια στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης

Ηλεκτρονική υποστήριξη του προγράμματος:
Μιχάλης Παπάζογλου
Άρης Κυδωνάκης

Με διάφορους τρόπους βοήθησαν οι παρακάτω:
Σταματούλα Ζαπάντη, διευθύντρια ΓΑΚ Κεφαλληνίας
Χαράλαμπος Φλουρής, Υπεύθυνος Λογιστηρίου ΙΜΣ, Ρέθυμνο Κρήτης

Εικόνες

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΓΑΜΗΛΙΩΝ ΣΥΜΒΟΛΑΙΩΝ

  • Επτάνησα
  • Κρήτη
  • Κυκλάδες - Δωδεκάνησα – Νησιά ΒΑ. Αιγαίου – Β. Σποράδες – Νησιά Σαρωνικού
  • Β. Ελλάδα – Κεντρική Ελλάδα – Πελοπόννησος – Μ. Ασία – Κύπρος
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
ΚΩΔ.εγγρ.:
Τόπος:
Καταγεγραμμένο τοπωνύμιο:
Σύγχρονο τοπωνύμιο:
Περιφέρεια/ Επαρχία:
Γεωγραφικό διαμέρισμα:
Τύπος εγγράφου:
Χρονολ. εγγρ. από:
Χρονολ. εγγρ εώς:
Συντάκτης εγγρ.:
Τύπος αντικειμένου:
Κατηγορία αντικειμένου:
  

Copyright © 2017 Wedding Contracts - ITE - FORTH